Ana sayfa Sağlık Yemeği reddetmesinin sebebi iştahsızlık mı?

Yemeği reddetmesinin sebebi iştahsızlık mı?

233
0
PAYLAŞ

Çocuklarda yemeği reddetme davranışında en çok görülen sebep, iştahsızlıktan değil olumsuz anne-çocuk ilişkisinden veya uyku düzenindeki bozukluktan kaynaklanabileceği belirtiliyor. Peki çocuğun “yemeği reddetme” davranışının iştahsızlıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını nasıl anlayabilirsiniz? İşte bu sorunun cevabı…

Bebeğiniz ayaklanmaya başladıktan sonra iştahı azalabilir. Çünkü onu daha önce mama sandalyesine oturtup, doyurana kadar yedirebiliyordunuz. Ama şimdi yürüyebildiği için kaçabiliyor ve sizin bu kaçıp-kovalama ilginizi çok seviyor olabilir. Üstelik merak duygusu devrede olduğu için yemek yemeyi aklına bile getirmediğini düşünebiliriz. Bu gibi sebepler dolayısıyla çocuğunuzda beslenmeyle ilgili direnmelerle karşılaşmanız doğaldır. Ancak bu durumun uzun sürmesinden endişelendiğiniz anda vakit kaybetmeden, doktorunuzu haberdar etmenizde yarar. Böylece doktor iştahsızlığın nedenlerini ortaya çıkarıp, sorun ilerlemeden önlemenizi sağlayacaktır. Çocuklardaki iştahsızlık hakkında bilmeniz gereken önemli noktaları, Memorial Hastanesi’nden Çocuk Sağlığı ve Hastalıktan Uzmanı Dr. Dicle İnanç anlattı.

İştahsızlık çocukları nasıl etkiler?

İştahsızlık, bebek ve çocukların sıkça yaşadığı, annelerin ise sıklıkla şikayetçi olduğu durumlardan birisidir. İştah, bir yemeğin zevkle, keyifle ve istenerek yenmesidir. İştahsızlık ise, çocuğun ağız yoluyla beslenmesinde karşılaşılan-yaşanan isteksizlik durumudur. Söz konusu olan isteksizlik nedeniyle çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesi zorlaşır. Bu nedenle de iştahsızlık uzun sürerse pek çok risk doğurur ve önemli sağlık sorunları ortaya çıkabilir. İştahsızlık nedeniyle yeterli beslenemeyen çocukta ilk ortaya çıkan sorun, kilo almada yetersizliktir. İştahsızlık devam edecek olursa, boy uzunluğu artışı da etkilenmeye başlar, boyu akranlarına göre geri kalmaya başlayabilir.

İştahsızlığın nedenleri araştırılmalı…

Çocukların yemek yeme davranışlarının kıyaslanmaları ebeveynleri endişelendirebileceği için, iştahın bireysel farklılıklar gösterebileceği unutulmamalıdır. İştahsızlık ile yemek yememe veya yemeği reddetmeyi ayırt etmek gerekir. Birincisi çoğu kez bir hastalıkla ilgili olabilirken, ikincisi olumsuz anne-çocuk ilişkisinden kaynaklanabilir. İştahsız bir çocuk için öncelikle organik bir rahatsızlığının olup olmadığı araştırılırken, diğer yandan çocukla ebeveyn arasında ruhsal çatışmaların olup olmadığı, duygusal bir sorunun bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır. Eğer iştahsız çocukta büyüme geriliği gelişmeye başlamışsa sorun önemlidir ve mutlaka nedenlerinin araştırılması gerekir.

Doktora başvurduğunuzda…

İştahsız bir çocuğum var diyen bir anne, çocuk doktoruna başvurduğunda gözden geçirilmesi gereken bazı durumlar vardır: Çocuğun büyüme ve gelişmesi normal mi, tartı alımında-boy uzamasında duraklama var mı, iştahsızlık ne kadar süredir devam ediyor, iştahsızlığa eşlik eden başka belirtiler var mı, çocuğun ruh dünyası nasıl, anne-baba-bakıcı ile ilişki nasıl gibi… Gerçek iştahsızlık, hastalıkların seyri sırasında görülür, hastalık geçince iştah eski düzeyine gelir. Gerçek olmayan iştahsızlık ise, çocuğun vücudunun belirlediği gereksinimlerine göre beslenmesinin, anne-babası tarafından iştahsızlık olarak algılanması durumudur. Bu çocuklar, annenin ve babanın istediği ölçülerin altında yemek yeseler de yine de kendi büyüme eğrisini izlerler.

Anne-babalar genellikle kendi porsiyonlarına benzer porsiyonlarda çocuklarını beslemeye çalıştıkları için yemeğini bitirmeyen çocuk, hemen iştahsız çocuk olarak kabul ediliyor. Beslenme sorunu olan bu çocukların genelde uyku sorunu olduğu da unutulmamalıdır. İştahsız çocuklar çoğunlukla geç yatıp, geç kalkan ve bu nedenle de günlük yeme düzenleri aksayan çocuklardır.

Yürümeye başlamak iştahı olumsuz mu etkiler?

Çocuklar yürümeye başlamadan önce yemekte ne yeneceğini, nerede yeneceğini ve öğünlerin ne zaman olacağını (3 N kuralı) anne-baba belirlerken, yürümeyle birlikte bu dengeler bozulur, çocuk özgürlüğünü ilan eder. Yemekte ne kadar yiyeceği konusunda bağımsız olur. Bu durum anne-babayı endişelendirir ve ebeveynler çocuklarının iştahsız olduğunu düşünmeye başlar.

Çocuk yemek istemediği zaman ebeveynler, genellikle bu durum karşısında duygusal-eylemsel olarak abartılı tepkiler gösterirler. Böylece çocuk, anne-babanın ilgisini çektiğini öğrenir. Daha sonra sadece ilgi çekebilmek için bile besin reddine başvurabilir, yemek istemeyebilir. Anne-baba kararlı ve dikkatli olmalı, bu durumun yanlış davranış modeline dönüşmesine yol açmamalı ve zorlayıcı tavırlardan vazgeçmelidir.

İştahsız çocukların sağlıklı beslenmesini sağlayacak öneriler

• Öğün kuralları oluşturulmalı, daima az ve çocuğun yaşına uygun porsiyonlar hazırlanmalı, sofrada sürekli olumsuz yeme davranışlarından bahsetmek yerine günlük olaylardan, çocuğun başarılarından bahsedilmeli, masadaki davranışlarını sık sık övmelisiniz.

• Her şeyden önce çocuğunuzu sofrada yemek yemesi için zorlamayın. Çocuğun yemesi konusunda ısrarcı olunduğunda çocuk kendisine fazla gelen gıdayı çıkartılabilir.

• Eğer çocuğunuz yemeğini bitirmezse, tatlı-kola-çikolata gibi gıdalar vermemelisiniz. “Tatlı, yemekten sonra yeneceği için, yemek yemediğine göre tatlıyı da doğal olarak yiyemeyeceksin.” gibi bir söylem ile çocuğunuza mesaj vermiş olursunuz ve böylece cezalandırma söz konusu olmaz.

• Yemeklerden önce çocukla yürüyüş yapmak, parka gitmek iştahını açabilir ve bağırsak hareketliliğini arttırır. Yemek sırasında renkli tabaklar, bardaklar kullanmak ve yemekleri şekilli sunumlarla hazırlamak çocuğunuzun yemeği iştahla yemesini sağlayabilir.

• Çocuğun tabağına konan yemeğin gözünü korkutmaması için ufak tabaklar kullanın. Yemeği bitirmek, çocuğunuzun ve sizin moralinizi yükseltecek ve çocuğunuz ile olan ilişkinize olumlu yönde etki edecektir.

• Ebeveynlerin sık yaptığı hatalardan bir tanesi de iştahsız çocuklara sürekli süt ve meyve suyu içirmektir. Günde yarım litreden fazla süt tüketimi iştahı kapar, kansızlık ve kabızlık yapar.

• Bazı grup gıdaları tüketmeyen çocuklar için ısrarcı olmak yerine gıdaları farklı şekilde sunarak tükettirebilirsiniz. Burada annenin yaratıcılığı çok önemli, hatta piyasada bulunan çocuklara yönelik hazırlanmış yemek kitaplarından destek alabilirsiniz. Örneğin; peynir yemiyorsa peyniri çorbalara, makarnaya koyabilirsiniz, tost yapabilirsiniz. Sebze yemekte zorlanıyorsa sebzeli köfte, sebzeli makarna verebilirsiniz. Sunum alternatifi bol olabilecek bir diğer besin ise yumurta; yumurtalı ekmek, yumurtalı fasulye, mücver, kadınbudu köfte gibi alternatifler çocuğunuzun yumurta gibi önemli bir gıdayı yiyebilmesini sağlayacaktır.

Alıntıdır.